Bel 033 4602302 of mail naar info@beslagrecht.nl

Word abonnee

Paulianabeslag is een conservatoir beslag dat kan worden gelegd door een schuldeiser die op grond van art. 3:45 BW door een rechterlijke uitspraak vernietiging de mogelijkheid krijgt tot verhaal op een goed. 

Het paulianabeslag is een bijzondere vorm van het conservatoir beslag tot afgifte of levering. Als de rechter de vernietiging uitspreekt, gaat het over in een verhaalsbeslag (art. 737 lid 2 Rv).

De aan paulianabeslag ten grondslag liggende vordering

De aan het paulianabeslag ten grondslag liggende vordering kan als volgt zijn:

  • een schuldenaar heeft een onverplichte rechtshandeling verricht en een schuldeiser is als gevolg daarvan in zijn verhaalsmogelijkheden benadeeld
  • op grond art. 3:45 BW kan die schuldeiser de onverplichte rechtshandeling met terugwerkende kracht laten vernietigen (art. 3:53 BW)
  • de vernietiging heeft door het causale stelsel (art. 3:84 BW) tot gevolg dat de eigendomsoverdracht van, of de vestiging van een beperkt recht op een goed, niet heeft plaatsgevonden (‘goederenrechtelijk effect’)
  • de schuldeiser die paulianabeslag heeft gelegd, kan zich vervolgens verhalen op het goed dat de schuldenaar heeft herkregen

Is de vernietiging uitgesproken, dan gaat het paulianabeslag over in een conservatoir beslag op het goed tot verhaal of, als is voldaan aan de eisen van art. 704 Rv lid 1 Rv, in een executoriaal verhaalsbeslag (art. 737 lid 2 Rv).

Geen paulianabeslag bij buitengerechtelijke vernietiging

Een paulianabeslag ex art. 737 lid 1 Rv kan alleen worden gelegd als de beslaglegger de vernietiging van de rechtshandeling door middel van een eis in de hoofdzaak op grond van art. 3:51 BW vordert. Bij een buitengerechtelijke pauliana (art. 3:50 BW) of faillissementspauliana (art. 42 Fw) kan de schuldeiser of de faillissementscurator de weg van art. 737 Rv dus niet volgen.

Rechtspraak
  • Rb. Noord-Ned. (vzr.) 15-05-2013, ECLI:NL:RBNNE:2013:CA0768
    Wanneer de roerende zaak zich niet meer in handen van de schuldenaar bevindt, maar in handen van een derde, dan moet het beslag worden gelegd zowel ten laste van de vervreemd hebbende schuldenaar als de verkrijgende derde en zal bevel tot afgifte moeten worden gedaan aan zowel de schuldenaar als de verkrijgende derde. Immers, uiteindelijk wordt met een beroep op de actio pauliana verhaal genomen op het vermogen van de vervreemdende schuldenaar, maar ook ten laste van de verkrijgende derde, op wiens vermogen het paulianabeslag rust. 
  • Hof Arnhem 04-10-2011, ECLI:NL:GHARN:2011:BT6570
    Een schuldeiser die in zijn hoedanigheid van bestuurder van een vennootschap namens deze vennootschap een rechtshandeling verricht kan zich niet op de vernietigbaarheid van deze rechtshandeling beroepen omdat hij daarmee zichzelf zou hebben benadeeld in zijn verhaalsmogelijkheden.
Wetgeving

Het paulianabeslag is geregeld in art. 737 Rv.