Beslagrecht.nl - overzicht, nieuws, wetgeving, rechtspraak

Aansprakelijkheid voor onrechtmatig beslag

Wanneer de beslaglegger ten onrechte beslag legt, is hij aansprakelijk voor schade die de beslagene als gevolg daarvan heeft geleden.

Een beslag kan in twee situaties onrechtmatig zijn:

  1. het beslag is ongegrond (dat wil zeggen: de vordering waarvoor beslag is gelegd, wordt geheel afgewezen), of
  2. het beslag is vexatoir, bijvoorbeeld omdat het beslag is gelegd voor een te hoog bedrag, (te) lichtvaardig is gelegd of onnodig is gelegd of gehandhaafd. Dit moet worden beoordeeld  aan de hand van de criteria van misbruik van recht ex art. 3:13 BW.
Write comment (0 Comments)

Aansprakelijkheid voor ongegrond beslag

Een ongegrond beslag wil zeggen dat de vordering die door de beslaglegger aan het beslag ten grondslag is gelegd, wordt afgewezen. De beslaglegger heeft dan ten opzichte van de wederpartij toerekenbaar onrechtmatig gehandeld en is aansprakelijk voor de schade.

Ook wanneer beslag wordt gelegd op een goed dat geen eigendom blijkt te zijn van de beslagene maar van een derde, is het beslag onrechtmatig en is de beslaglegger voor de gevolgen aansprakelijk.

Write comment (0 Comments)

Aansprakelijkheid voor vexatoir beslag

Een beslag kan om verschillende redenen vexatoir zijn:

  • de vordering die aan het beslag ten grondslag ligt, wordt voor een deel niet in rechte erkend, is lichtvaardig gelegd of is onnodig gehandhaafd
  • het beslag wordt uitsluitend gelegd om de wederpartij te schaden
  • het beslag wordt gelegd met een ander doel dan het zeker stellen van de nakoming van een vordering (bijvoorbeeld als drukmiddel
  • er wordt beslag gelegd op veel meer vermogensbestanddelen dan de hoofdvordering rechtvaardigt

De onrechtmatigheid staat niet op voorhand vast, omdat deze afhankelijk is van de vraag in hoeverre sprake is van misbruik van recht. Wanneer dit laatste vaststaat, is er sprake van onrechtmatigheid en dus van aansprakelijkheid van de beslaglegger voor de schade die hiervan het gevolg is. Deze situaties worden vaak aangeduid als vexatoir beslag.

  • HR 05-12-2003, ECLI:NL:HR:2003:AL7059 (Kranenburg/Kranenburg c.s.)
    De beslagene heeft geen concrete omstandigheden gesteld op grond waarvan rechtsmisbruik kan worden aangenomen. Het enkele feit dat de vordering waarvoor het beslag is gelegd op een later moment geringer blijkt te zijn, is voor een veroordeling dus onvoldoende.
    • Huydecoper werpt in zijn conclusie voor dit arrest de vraag op, wat de nuance in benadering van een geheel ongegrond en een gedeeltelijk (on)gegrond bevonden vordering (zoals dit in HR 11-04-2003, ECLI:NL:HR:2003:AF2841 (Hoda/Mondie Foods) was geformuleerd), rechtvaardigt. Een bewijslast in het kader van een onrechtmatige daad op grond van misbruik van recht is immers aanzienlijk zwaarder dan de bewijslast die op de beslagene rust in het kader van schade na een onrechtmatige daad, beoordeeld langs de weg van risicoaansprakelijkheid zonder schuld.

Over de vraag in hoeverre aansprakelijkheid, als gevolg van een onder misbruik van recht gebruikte bevoegdheid tot het leggen van beslag, daarmee ook leidt tot een verplichting om de hieruit voortvloeiende schade te vergoeden, kan blijkens de doctrine verschillend gedacht worden.

Write comment (0 Comments)

Schadevergoeding bij onrechtmatig beslag

Bij zowel een ongegrond als een vexatoir beslag moet de beslagene voor schadevergoeding het volgende aantonen:

  1. Causaal verband tussen de beslaglegging en de schade.
  2. De toerekening van specifieke schadeposten aan de beslaglegger.
  • Hof Leeuwarden 10-02-2009, ECLI:NL:GHLEE:2009:BH4574 (Faillissement)
    Een ongegrond beslag met een vastgesteld causaal verband leidt niet per definitie tot een veroordeling van door de beslagene geleden schade. Het hof wijst schadevergoeding voor het ongegronde beslag af vanwege normschendend (paulianeus) handelen van de failliet.
  • HR 21-04-2006, ECLI:NL:HR:2006:AV2637 (Miniplankantoren/Bouma q.q. c.s.) 
    De schadevordering strandt op bewijsproblemen met betrekking tot de causaliteit.
  • HR 04-09-1998, NJ 1998, 850 (Simons/Generale Bank) 
    Simons moest bij het hof bewijzen dat hij de bank telefonisch vóór de datum van het beslag had geïnformeerd over het bestaan van een brief waarin hij door diezelfde bank uit zijn borgtocht was ontslagen waardoor het ervoor werd gehouden dat de bank ten tijde van de beslaglegging niet op de hoogte was van het bestaan van haar eigen (!) brief, en dus sprake was van eigen schuld aan de zijde van de beslagene.
  • HR 26-06-1998, NJ 1998, 778 (Kramer/ABN AMRO Bank) 
    Geen causaal verband tussen beslaglegging en psychische schade. Kramer heeft onvoldoende gesteld over het door de bank betwiste causaal verband tussen het beslag en de uiteindelijke staking van zijn agrarisch bedrijf.
Write comment (0 Comments)